ThS: Phan Hồng Ngọc - Đại học Nghệ an
Tóm tắt
Bài viết này trình bày một phân tích chuyên
sâu về vai trò và hiệu quả của hoạt động đất nặn như một công cụ trị liệu trong
việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ
(ASD). Dựa trên các nghiên cứu khoa học và tài liệu chuyên môn, chúng tôi chỉ
ra rằng hoạt động đất nặn không chỉ là một trò chơi giải trí mà còn là một
phương pháp can thiệp có cơ sở khoa học, tác động tích cực đến nhiều khía cạnh
phát triển, bao gồm vận động tinh, điều hòa cảm giác, nhận thức và kỹ năng giao
tiếp. Bài viết cũng cung cấp một hướng dẫn thực hành chi tiết và toàn diện,
giúp phụ huynh và giáo viên có thể ứng dụng hiệu quả liệu pháp này tại nhà và
trong môi trường giáo dục.
1. Bối Cảnh Nghiên Cứu: Khó Khăn Vận Động Tinh ở
Trẻ Tự Kỷ
Kỹ năng vận động tinh, được định nghĩa là các
chuyển động nhỏ và phối hợp của các cơ ở bàn tay và ngón tay, đóng vai trò nền
tảng trong sự phát triển toàn diện của trẻ em. Tuy nhiên, các tài liệu chuyên
môn đã ghi nhận rằng một bộ phận đáng kể trẻ tự kỷ gặp phải những thách thức đặc
biệt trong lĩnh vực này.1 Sự thiếu hụt các kỹ
năng này biểu hiện qua những khó khăn trong các hoạt động sinh hoạt hằng ngày
như cầm thìa, dùng đũa, cài cúc áo, hay buộc dây giày, cũng như trong các kỹ
năng học tập quan trọng như cầm bút và sử dụng kéo.1
Những hạn chế này không chỉ ảnh hưởng đến khả
năng tự phục vụ của trẻ mà còn tạo ra các rào cản tâm lý và xã hội sâu sắc. Khi
không thể thực hiện các nhiệm vụ cơ bản, sự độc lập và tự tin của trẻ bị suy giảm,
dẫn đến xu hướng né tránh các hoạt động tập thể hoặc học đường đòi hỏi sự khéo
léo của đôi tay.1 Hậu quả là trẻ có thể gặp trở ngại lớn trong
quá trình hòa nhập và tương tác với bạn bè, cản trở sự phát triển toàn diện.
2. Đất Nặn: Công Cụ Trị Liệu Hiệu Quả và Đa Năng
Trong bối cảnh đó, đất nặn đã được công nhận
bởi các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực như trị liệu hoạt động (OT), trị liệu
phân tích hành vi ứng dụng (ABA) và giáo dục đặc biệt, như một công cụ trị liệu
đa năng và hiệu quả.2 Hoạt động với đất nặn cung cấp một phương tiện
linh hoạt để luyện tập các kỹ năng vận động tinh cần thiết, đồng thời tác động
tích cực đến nhiều khía cạnh phát triển khác của trẻ.
Về bản chất, việc sử dụng đất nặn giúp củng cố
sức mạnh cơ bắp và sự khéo léo của bàn tay, tạo ra một môi trường an toàn để trẻ
thực hành các thao tác cơ bản.5 Khi trẻ dần thành thạo
hơn với các chuyển động này, sự tự tin của trẻ cũng được tăng cường, thúc đẩy
trẻ tham gia vào các hoạt động phức tạp hơn.2 Chuỗi tác động này tạo
ra một vòng lặp tích cực: từ việc phát triển kỹ năng thể chất, trẻ dần đạt được
sự độc lập, tự tin và cuối cùng là hòa nhập tốt hơn vào môi trường xã hội và học
đường.
3. Cơ Sở Khoa Học và Lợi Ích Trị Liệu của Hoạt Động
Đất Nặn
Đất nặn không chỉ là một trò chơi giải trí mà
còn là một công cụ trị liệu có cơ sở khoa học rõ ràng, được chứng minh mang lại
nhiều lợi ích toàn diện cho trẻ tự kỷ. Những lợi ích này thường có mối liên hệ
mật thiết với nhau, tạo thành một chuỗi tác động tích cực và toàn diện.
3.1. Tác Động đến Kỹ Năng Vận Động và Cảm Giác
Các hành động cơ bản khi chơi với đất nặn như
bóp, vò, nhào, lăn, nhúm và ép dẹt giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp ở bàn tay và
các ngón tay, đồng thời cải thiện sự khéo léo và phối hợp tay-mắt.5 Những động tác này là nền tảng quan trọng cho các kỹ năng phức
tạp hơn trong tương lai, chẳng hạn như khả năng cầm bút đúng cách và sử dụng
kéo.7 Khi sử dụng thêm các công cụ đi kèm như
thanh cán, khuôn cắt hoặc kéo nhựa, trẻ còn có thể rèn luyện khả năng phối hợp
hai tay (bilateral coordination).6
Bên cạnh đó, đất nặn mang đến trải nghiệm xúc
giác phong phú, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa cảm giác. Bằng cách
nhào nặn đất, trẻ khám phá và làm quen với các kết cấu khác nhau như mềm, dẻo,
dính và trơn.4 Đối với trẻ có rối loạn xử lý cảm giác, hoạt
động này có thể có tác dụng làm dịu và giảm căng thẳng, lo âu.6 Một số chuyên gia còn khuyên nên thêm các yếu tố kích thích
khác như tinh dầu có mùi hương (vani, oải hương, quế) hoặc các vật liệu có kết
cấu như cát, gạo hay hạt cườm để nâng cao trải nghiệm trị liệu đa giác quan.6
3.2. Đất Nặn và Sự Phát Triển Nhận Thức
Một nghiên cứu bán thực nghiệm với 16 trẻ tự
kỷ tại Surabaya đã chỉ ra rằng hoạt động đất nặn có thể cải thiện đáng kể sự
phát triển nhận thức của trẻ.11 Nghiên cứu này, sử dụng
Wilcoxon signed-rank test, cho thấy giá trị ý nghĩa
ρ = 0.014 ở nhóm can thiệp, chứng tỏ hoạt động này có tác động đáng kể.
Sau 6 buổi can thiệp, khả năng nhận thức của nhóm điều trị đã tăng từ mức
"đủ" lên mức "tốt".
Báo cáo cho thấy hoạt động đất nặn giúp trẻ
rèn luyện khả năng nhận biết màu sắc và hình dạng của các vật thể như trái cây
hay động vật.11 Hơn nữa, hoạt động này còn giúp trẻ phát triển
khả năng tập trung, tư duy sáng tạo và trí tưởng tượng.12 Khi trẻ tập trung vào việc tạo ra một sản phẩm, trẻ cũng đồng
thời rèn luyện sự kiên nhẫn, một kỹ năng quan trọng mà trẻ tự kỷ thường gặp khó
khăn.11
3.3. Lợi Ích về Giao Tiếp và Kỹ Năng Xã Hội
Hoạt động đất nặn tạo ra một bối cảnh tự
nhiên để trẻ tương tác và giao tiếp. Khi chơi cùng người khác, trẻ có cơ hội học
cách chia sẻ dụng cụ, luân phiên và làm việc nhóm.5 Điều này đặc biệt quan trọng vì nhiều trẻ tự kỷ gặp khó khăn
trong việc tương tác xã hội. Khi người lớn hướng dẫn trẻ bằng lời nói và làm mẫu
các hành động, trẻ sẽ học hỏi và bắt chước, từ đó mở rộng vốn từ vựng và khả
năng giao tiếp của mình.6
Mối liên hệ giữa các lợi ích này rất phức tạp
và có tính hệ thống. Việc cải thiện khả năng điều hòa cảm giác giúp trẻ trở nên
bình tĩnh và bớt lo âu hơn 6, từ đó tăng khả năng
tập trung và kiên nhẫn khi làm việc.11 Sự tập trung này lại
là tiền đề cho việc học các khái niệm mới (nhận thức) và tuân thủ các hướng dẫn.4 Cuối cùng, việc làm chủ các kỹ năng mới và cảm thấy thoải mái
hơn về mặt cảm giác tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho việc giao tiếp và tương
tác xã hội.6
Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết về các lợi
ích trị liệu của đất nặn và các hành động tương ứng:
Bảng 1: Phân Tích Lợi Ích và Hành Động Tương Ứng của Hoạt Động Đất
Nặn
|
Lợi ích Trị liệu
Chính |
Các Hành động với Đất
nặn |
Mục tiêu Can thiệp
Cụ thể |
|
Phát triển Vận động
Tinh |
Bóp, vò, nhúm, lăn,
cắt bằng kéo nhựa |
Tăng cường sức mạnh
cơ bàn tay, cải thiện sự khéo léo và phối hợp tay-mắt |
|
Điều hòa Cảm giác |
Nhào, ép, chơi với
đất nặn có kết cấu (thêm hạt cườm, cát) |
Giảm căng thẳng,
tăng khả năng chịu đựng xúc giác và cảm nhận các kết cấu khác nhau |
|
Phát triển Nhận thức |
Nặn các hình khối,
chữ cái, con vật, nhận biết màu sắc |
Tăng khả năng tập
trung, tư duy sáng tạo, và nhận biết các khái niệm cơ bản |
|
Cải thiện Kỹ năng
Giao tiếp & Xã hội |
Chia sẻ đất nặn và
dụng cụ, luân phiên chơi cùng bạn bè/người thân |
Học cách tương tác,
chia sẻ và làm việc nhóm; mở rộng vốn từ vựng |
4. Hướng Dẫn Ứng Dụng Liệu Pháp tại Nhà và Trường
Học
Để tối ưu hóa hiệu quả trị liệu của hoạt động
đất nặn, phụ huynh và giáo viên cần áp dụng các kỹ thuật và nguyên tắc hướng dẫn
một cách có chủ đích.
4.1. Các Kỹ Thuật Luyện Tập Cụ Thể
Các bài tập với đất nặn có thể được chia
thành hai nhóm chính, từ cơ bản đến nâng cao:
●
Nhóm Bài Tập Cơ Bản (Vận động tinh thô):
○
Bóp, Vò, Xé: Cho trẻ bóp và vò một cục đất nặn lớn bằng cả
bàn tay để tăng cường sức mạnh cơ bắp.7 Trẻ cũng có thể xé đất
nặn thành các mẩu nhỏ để luyện tập sức mạnh các ngón tay.
○
Lăn tròn, Lăn dài: Hướng dẫn trẻ lăn đất nặn thành hình bi bằng
lòng bàn tay hoặc lăn thành hình trụ dài trên mặt bàn.
○
Ép dẹt, Đấm: Khuyến khích trẻ dùng tay ép hoặc đấm mạnh
vào đất nặn, đây là một cách lành mạnh để giải tỏa căng thẳng và năng lượng dồn
nén.6
●
Nhóm Bài Tập Nâng Cao (Vận động tinh chi tiết):
○
Nhúm và Ngắt: Yêu cầu trẻ sử dụng ngón cái và ngón trỏ để
nhúm những mẩu đất nặn nhỏ. Đây là một bài tập quan trọng để chuẩn bị cho kỹ
năng cầm bút chì.7
○
Cắt bằng kéo nhựa: Cho trẻ sử dụng kéo nhựa để cắt đất nặn. Đây
là một cách hiệu quả để luyện tập kỹ năng cắt dán, một kỹ năng vận động tinh
quan trọng khác.7
○
Tạo hình chi tiết: Hướng dẫn trẻ nặn các hình khối đơn giản như
hình vuông, tròn, hoặc các hình phức tạp hơn như con vật hay chữ cái theo mẫu
có sẵn.11 Sử dụng các tấm thảm hoạt động đất nặn
(playdough mats) có hình ảnh có thể rất hữu ích cho trẻ không nói hoặc có kỹ
năng nói hạn chế, vì nó hỗ trợ chiến lược giao tiếp bằng hình ảnh.15
4.2. Nguyên Tắc Vàng cho Người Hướng Dẫn
Sự thành công của hoạt động trị liệu không chỉ
nằm ở bản thân hoạt động mà còn phụ thuộc lớn vào phương pháp và thái độ của
người hướng dẫn.
●
Kiên nhẫn và Tập trung vào Quá trình: Thay vì đặt nặng kết quả cuối cùng, hãy khen
ngợi sự cố gắng và sáng tạo của trẻ.1 Sự công nhận này sẽ
giúp trẻ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn.
●
Tạo Môi trường An Toàn: Đảm bảo không gian chơi rộng rãi, sạch sẽ và
loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng như tiếng ồn (tivi, điện thoại) hoặc đồ chơi
khác.1
●
Sử Dụng Ngôn Ngữ và Cử Chỉ Rõ Ràng: Dùng câu lệnh ngắn, đơn giản và nhấn mạnh từ
khóa. Kết hợp với cử chỉ và biểu cảm gương mặt để trẻ dễ hiểu hơn.14
●
Chia Nhỏ và Làm Mẫu: Chia hoạt động thành các bước nhỏ và đơn giản.
Người lớn có thể làm mẫu trước để trẻ quan sát và bắt chước.1
●
Khen Ngợi và Động Viên: Khen ngợi và khuyến khích mọi tiến bộ nhỏ nhất
của trẻ, dù có sự hỗ trợ hay không. Điều này tạo động lực xã hội và khiến trẻ cảm
thấy phấn khởi, muốn làm tốt hơn trong những lần sau.1
Các nguyên tắc hướng dẫn này không chỉ riêng
cho hoạt động đất nặn mà còn là những nguyên lý cốt lõi trong trị liệu cho trẻ
tự kỷ, áp dụng cho các hoạt động khác như xâu hạt, tô màu hay cắt dán.1 Điều này cho thấy đất nặn là một điểm khởi đầu lý tưởng để xây
dựng các kỹ năng nền tảng cần thiết cho các hoạt động phức tạp hơn sau này. Các
tài liệu từ các trung tâm can thiệp uy tín tại Việt Nam như Trung tâm Nhân Hòa
và Bệnh viện Nhi Trung ương đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cha mẹ chủ động
can thiệp tại nhà, lồng ghép việc học vào cuộc sống hàng ngày.1
Dưới đây là một ví dụ về giáo án hoạt động đất
nặn có thể áp dụng tại nhà hoặc nhà trường:
Bảng 2: Gợi Ý Giáo án Hoạt động Đất Nặn cho Phụ huynh/Giáo viên
|
Mục tiêu |
Hoạt động Cụ thể |
Lời hướng dẫn Gợi ý
(kết hợp cử chỉ) |
|
Luyện tập sức mạnh
bàn tay |
Bóp nát một cục đất
nặn lớn |
"Con bóp mạnh
vào nhé! Bóp đất nát ra nào!" |
|
Luyện tập nhúm ngón
cái - ngón trỏ |
Ngắt các mẩu đất nặn
nhỏ để làm thức ăn cho búp bê |
"Con hãy dùng
ngón tay nhúm một mẩu đất nặn nhỏ nhé." |
|
Luyện tập lăn tròn |
Lăn đất nặn thành
những viên bi tròn |
"Con lăn tròn
cho mẹ một viên bi giống như viên kẹo nhé." |
|
Luyện tập sử dụng
kéo |
Cắt đất nặn thành
các đoạn nhỏ |
"Con dùng kéo
cắt đất nặn thành những mẩu ngắn hơn nhé." |
|
Nhận biết màu sắc
& hình dạng |
Nặn những hình khối
theo tấm thảm hoạt động (mat) |
"Chúng ta hãy
nặn một hình tròn màu xanh lá cây nhé." |
5. Chuẩn Bị Vật Liệu: Công Thức và Lưu Ý An Toàn
Một trong những ưu điểm lớn của đất nặn là
tính dễ dàng và tiết kiệm khi tự làm tại nhà. Việc này không chỉ giảm chi phí
mà còn cho phép người hướng dẫn cá nhân hóa công cụ trị liệu, đáp ứng nhu cầu
giác quan cụ thể của từng trẻ.
5.1. Công Thức Đất Nặn Cơ Bản và Tiết Kiệm
Hầu hết các công thức đất nặn tự làm đều dựa
trên các nguyên liệu đơn giản, phổ biến như bột mì, muối, nước và dầu ăn.8 Những công thức này thường không độc hại và an toàn cho trẻ,
mang lại sự an tâm tuyệt đối cho phụ huynh và giáo viên.6
5.2. Các Biến Thể Đất Nặn Kích Thích Giác Quan
Để nâng cao trải nghiệm trị liệu, có thể tùy
chỉnh đất nặn bằng cách thêm các yếu tố kích thích giác quan khác nhau:
●
Màu sắc và Mùi hương: Sử dụng màu thực phẩm để tạo ra các màu sắc
hấp dẫn. Thêm một vài giọt tinh dầu như oải hương, vani, hoặc quế có thể mang lại
hiệu quả làm dịu và tạo trải nghiệm khứu giác phong phú.6
●
Kết cấu (Texture): Trộn thêm các vật liệu như cát, gạo hoặc hạt
cườm nhỏ vào đất nặn để tạo độ gồ ghề, giúp trẻ khám phá các cảm giác xúc giác
mới lạ.8
●
Nhiệt độ: Sử dụng đất nặn ấm hoặc lạnh để giới thiệu cảm giác về nhiệt độ,
giúp trẻ điều hòa cảm giác tốt hơn.8
Việc tự làm đất nặn tại nhà mang lại một lợi
thế chiến lược đáng kể. Tùy thuộc vào hồ sơ giác quan của trẻ, phụ huynh có thể
điều chỉnh độ cứng, mùi hương và kết cấu của đất nặn để tạo ra một công cụ trị
liệu phù hợp nhất. Điều này giúp trẻ có cảm giác thoải mái và sẵn sàng tham gia
vào hoạt động hơn, từ đó tăng hiệu quả can thiệp.8
5.3. Đất Nặn An Toàn và Đất Nặn Ăn Được
Một số trẻ tự kỷ có xu hướng đưa đồ vật vào
miệng. Trong trường hợp này, các công thức đất nặn ăn được là một lựa chọn an
toàn. Có thể làm đất nặn từ các nguyên liệu như bột gạo, bột bắp và bí ngô nghiền,
với các thành phần hoàn toàn an toàn cho trẻ nếu lỡ nuốt phải.9 Tuy nhiên, bất kể loại đất nặn nào, người lớn luôn cần giám sát
trẻ trong suốt quá trình chơi để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Bảng 3: So Sánh Các Công Thức Đất Nặn Tự Làm
|
Loại Công thức |
Thành phần chính |
Ưu điểm |
Nhược điểm &
Lưu ý |
|
Đất nặn cơ bản (nấu) |
Bột mì, muối, dầu
ăn, nước, cream of tartar |
Dẻo, đàn hồi tốt,
có thể bảo quản lâu (đến 6 tháng) |
Cần đun nấu, mất thời
gian hơn công thức không nấu |
|
Đất nặn không nấu |
Bột mì, muối, dầu
ăn, nước |
Nhanh, đơn giản, dễ
làm |
Có thể không dẻo bằng
công thức nấu, thời gian bảo quản ngắn hơn |
|
Đất nặn ăn được (bí
ngô) |
Bột gạo, bột bắp,
bí ngô nghiền, dầu thực vật |
Hoàn toàn an toàn nếu
trẻ đưa vào miệng |
Dễ hỏng, thời gian
bảo quản ngắn (khoảng 3 ngày trong tủ lạnh) |
6. Nguồn Tài Nguyên và Nghiên Cứu Liên Quan
Thông tin về việc sử dụng đất nặn để trị liệu
cho trẻ tự kỷ có thể được tìm thấy từ nhiều nguồn khác nhau, từ nghiên cứu khoa
học, các trung tâm chuyên biệt cho đến các cộng đồng trực tuyến.
6.1. Các Nghiên Cứu và Tài Liệu Chuyên Môn
Có các nghiên cứu khoa học đã kiểm chứng tính
hiệu quả của hoạt động đất nặn. Một ví dụ điển hình là nghiên cứu "The
Intervention of Effective Playdough Activity on The Increase of Cognitive
Development of Autistic Children".11 Báo cáo này đã cung
cấp bằng chứng định lượng về tác động tích cực của đất nặn đối với sự phát triển
nhận thức của trẻ tự kỷ.
Nhiều tổ chức và trung tâm trị liệu uy tín
cũng tích hợp đất nặn vào chương trình can thiệp của họ. Tại Việt Nam, các
trung tâm như Trung tâm Nhân Hòa hay Bệnh viện Nhi Trung ương thường sử dụng đất
nặn như một phần của trị liệu vận động tinh.1 Các trung tâm quốc tế
như Pinnacle Blooms Network hay Total Care ABA cũng khẳng định đất nặn là một
công cụ hiệu quả trong trị liệu nghề nghiệp và trị liệu hành vi.4
6.2. Cộng Đồng Phụ Huynh và Nguồn Tài Nguyên Trực Tuyến
Sự phát triển của mạng xã hội đã tạo ra một
xu hướng mới: việc can thiệp cho trẻ tự kỷ ngày càng trở nên phi tập trung hóa.
Thay vì chỉ phụ thuộc vào các chuyên gia tại phòng khám, phụ huynh giờ đây có
thể tự học và áp dụng các phương pháp này tại nhà.4
●
Diễn đàn và Mạng xã hội: Các cộng đồng, hội nhóm hỗ trợ cha mẹ có con
tự kỷ trên mạng xã hội như Facebook là nguồn tài nguyên quý giá để phụ huynh
tìm thấy sự đồng cảm, chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau.20
●
Kênh Video (YouTube, TikTok): Có nhiều kênh video chuyên sâu về trị liệu,
cung cấp các hướng dẫn cụ thể và trực quan. Các kênh YouTube như "Adam the
OT" cung cấp các bài tập vận động tinh đa dạng.22 Tại Việt Nam, các kênh của các trung tâm can thiệp uy tín như
"Trung Tâm Nhân Hòa" cũng chia sẻ các phương pháp giáo dục trẻ tự kỷ
hiệu quả.24
●
Các trang chia sẻ tài nguyên (Pinterest,
Teachers Pay Teachers): Các nền tảng này cung cấp các tài nguyên có sẵn như các tấm thảm
hoạt động đất nặn (playdough mats), giúp phụ huynh và giáo viên có thêm ý tưởng
và công cụ để triển khai hoạt động.15
Tuy nhiên, cần có sự phân biệt rõ ràng giữa
các nguồn thông tin chuyên môn đã được kiểm chứng (từ các nghiên cứu, trung
tâm, bệnh viện) và các nguồn kinh nghiệm cá nhân từ cộng đồng phụ huynh. Bằng
cách kết hợp thông tin từ cả hai nguồn, người chăm sóc có thể xây dựng một chiến
lược can thiệp toàn diện, an toàn và hiệu quả nhất.
7. Kết Luận và Khuyến Nghị
Đất nặn là một công cụ trị liệu hiệu quả và dễ
tiếp cận, vượt xa giá trị của một món đồ chơi thông thường. Bằng cách kích
thích đồng thời các giác quan, cải thiện kỹ năng vận động tinh và phát triển nhận
thức, hoạt động với đất nặn tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự tiến bộ của trẻ
tự kỷ.
Khuyến Nghị Thực Hành:
1.
Bắt đầu từ những điều đơn giản: Phụ huynh nên bắt đầu ngay tại nhà với các
hoạt động cơ bản như bóp, vò, và lăn đất nặn. Việc tự làm đất nặn tại nhà là một
lựa chọn tiết kiệm và an toàn, cho phép điều chỉnh độ cứng và kết cấu phù hợp với
trẻ.
2.
Đồng hành với thái độ đúng đắn: Luôn kiên nhẫn, tập trung vào quá trình và
khen ngợi mọi nỗ lực của trẻ, dù là nhỏ nhất. Điều này tạo ra động lực và sự tự
tin, khuyến khích trẻ tiếp tục tham gia.
3.
Sử dụng ngôn ngữ rõ ràng: Dùng câu lệnh ngắn gọn, đơn giản và kết hợp
với cử chỉ để trẻ dễ hiểu và thực hiện theo.
4.
Tích hợp vào cuộc sống hàng ngày: Biến hoạt động đất nặn thành một phần của
thói quen hàng ngày, không chỉ giới hạn trong các buổi học hay trị liệu.
Việc tích hợp hoạt động đất nặn vào các
chương trình can thiệp tại trường học và trung tâm chuyên biệt, kết hợp với các
hình thức trị liệu khác, sẽ giúp tối ưu hóa kết quả can thiệp, hướng đến mục
tiêu cuối cùng là giúp trẻ tự kỷ phát triển toàn diện, tăng cường sự độc lập và
hòa nhập tốt hơn vào cộng đồng.
Nguồn trích dẫn
1.
Vận động tinh cho trẻ tự kỷ: bài tập và
hướng dẫn hiệu quả - Trung tâm Nhân Hòa, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://trungtamnhanhoa.vn/van-dong-tinh-cho-tre-tu-ky/
2.
The Role of Occupational Therapy in
Addressing Fine and Gross ..., truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.advancedautism.com/post/the-role-of-occupational-therapy-in-addressing-fine-and-gross-motor-skills-for-children-with-autism
3.
5 Occupational Therapy Exercises for
Children With Autism, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.handscenter.com/5-occupational-therapy-exercises-for-children-with-autism
4.
The Magic of Clay and Play Dough in
Autism Therapy | Pinnacle Blooms Network, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.pinnacleblooms.org/ma/clay-playdough-therapy
5.
Giúp trẻ rèn luyện kỹ năng vận động tinh
hiệu quả với đồ chơi đất nặn - MyKingdom, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.mykingdom.com.vn/blogs/choi-cung-con/phat-trien-ky-nang-van-dong-tinh-voi-do-choi-dat-nan-cho-be
6.
Play Dough: A Recipe for Sensory Success
- CLH Healthcare, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://clhgroup.co.uk/learning-centre/guides/play-dough-a-recipe-for-sensory-success
7.
Fine Motor Skills Activities for Autism
- Total Care ABA, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.totalcareaba.com/autism/fine-motor-skills-activities-for-autism
8.
Play Dough Activity Ideas for SEN and
Primary Children - Special Education and Inclusive Learning, truy cập vào tháng
9 25, 2025, https://inclusiveteach.com/2023/08/21/playing-with-dough-for-special-needs-and-primary-school-children/
9.
Make Edible No-Cook Pumpkin Play Dough
for Autism Support ..., truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://cultivatebhe.com/make-edible-no-cook-pumpkin-play-dough-for-autism-support/
10.
10 hoạt động vui chơi kích thích giác
quan cho trẻ tự kỷ. - Bệnh Viện Nhi Đồng Thành Phố, truy cập vào tháng 9 25,
2025, https://bvndtp.org.vn/10-hoat-dong-vui-choi-kich-thich-giac-quan-cho-tre-tu-ky-tam-ly-tre-em/
11.
The Intervention of Effective Playdough
Activity on The Increase of ..., truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.sysrevpharm.org/articles/the-intervention-of-effective-playdough-activity-on-the-increase-of-cognitive-development-of-autistic-children.pdf
12.
Tại sao phát triển trí thông minh của bé
bằng việc chơi đất nặn - bitexshop, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://bitexshop.com/blogs/news/tai-sao-phat-trien-tri-thong-minh-cua-be-bang-viec-choi-dat-nan
13.
LỢI ÍCH KHI CHO TRẺ MẦM NON CHƠI VỚI ĐẤT
NẶN - Trường Mầm non Đại Phúc, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://mndaiphuc.bacninh.edu.vn/ke-hoach-giao-duc/loi-ich-khi-cho-tre-mam-non-choi-voi-dat-nan.html
14.
Phương pháp dạy trẻ tự kỹ tại nhà - Hiệu
quả và sáng tạo trong từng bước phát triển, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://med247.vn/chia-se-kien-thuc/phuong-phap-day-tre-tu-ky-tai-nha.html
15.
Playdough Activity Mats for Autism in
Special Education Classrooms ..., truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.teacherspayteachers.com/Product/Playdough-Activity-Mats-for-Autism-in-Special-Education-Classrooms-6448247
16.
Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà: 12 kỹ năng
cha mẹ cần có để trẻ sớm hoà nhập xã hội, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.benhvientamthanbentre.com.vn/tin-tuc-noi-bo/cach-day-tre-tu-ky-tai-nha-12-ky-nang-cha-me-can-co-de-tre-som-hoa-nhap-xa-hoi-221.html
17.
Phương pháp luyện tập tại nhà cho trẻ tự
kỷ - BookingCare, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://bookingcare.vn/cam-nang/phuong-phap-luyen-tap-tai-nha-cho-tre-tu-ky-p1122.html
18.
Phục hồi chức năng cho trẻ tự kỷ | Bệnh
viện Nhi Trung ương, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://benhviennhitrunguong.gov.vn/phuc-hoi-chuc-nang-cho-tre-tu-ky-2.html
19.
Recipe for play dough - Autistic children,
truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://janert.info/en/recipe-for-play-dough/
20.
Giáo viên dạy trẻ tự kỷ những gì? Tìm
giáo viên dạy trẻ tự kỷ ở đâu? - Hello Bacsi, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://hellobacsi.com/nuoi-day-con/nhi-khoa/roi-loan-hanh-vi-phat-trien/giao-vien-day-tre-tu-ky/
21.
Thấu hiểu tâm lý của phụ huynh khi có
con bị tự kỷ - Mirai Care, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://miraicare.vn/tam-ly-cua-phu-huynh-khi-co-con-bi-tu-ky
22.
Fine Motor Skills - YouTube, truy cập
vào tháng 9 25, 2025, https://www.youtube.com/playlist?list=PLwMSZazTJF5hI_bhCcGA2jAbmO2_Gi_dx
23.
Ep 489 | 30 everyday fine motor ideas
from an Occupational therapist | Reena Singh, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=8d4R4YNja7c
24.
DẠY TRẺ TỰ KỶ TĂNG KHẢ NĂNG CHÚ Ý THÔNG
QUA HOẠT ĐỘNG VẬN ĐỘNG TINH, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=AVUHqf0R5B4
25.
Dạy trẻ tự kỷ chậm nói đặt câu hỏi và trả
lời 3-4 tuổi - YouTube, truy cập vào tháng 9 25, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=7ppGvixJTcg